Dấu Hiệu Máy Toàn Đạc Điện Tử Bị Lệch Trục Và Cách Kiểm Tra Tại Công Trường

Trong công tác đo đạc trắc địa, máy toàn đạc điện tử là “trợ thủ” đắc lực quyết định độ chính xác của cả công trình.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, việc di chuyển qua lại giữa các trạm máy có thể khiến máy toàn đạc bị lệch trục.

Thêm vào đó, va đập vô tình cũng gây lệch trục.

Sai số này nếu không được phát hiện kịp thời sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như lệch tim trục, sai cao độ.

Ngoài ra, sai số còn gây tổn thất lớn về chi phí và thời gian.

Bài viết này, kỹ sư của chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách nhận biết các dấu hiệu máy bị lệch trục. Sau đó là quy trình tự kiểm tra nhanh ngay tại công trường.

1. 3 Dấu hiệu cảnh báo máy toàn đạc điện tử bị lệch trục

Hiện tượng lệch trục (bao gồm lệch trục đứng, lệch trục ngắm, hoặc lệch trục quay của ống kính) thường có các biểu hiện rõ rệt sau:

_ Bọt thủy không định tâm khi quay máy:

Bạn đã cân bằng bọt thủy điện tử hoặc bọt thủy tròn rất chuẩn ở hướng này, nhưng khi quay máy 180° sang hướng đối diện, bọt thủy lại bị lệch ra ngoài vòng tròn.

_ Kết quả đo góc, đo cạnh bất thường:

Khi bạn thực hiện đo đảo kính (đo ở hai vị trí bàn độ Trái – L và Phải – R) cùng một mục tiêu, nhưng kết quả cho ra sai số lệch nhau quá giới hạn cho phép của nhà sản xuất.

_ Lập trạm máy liên tục bị báo lỗi:

Khi bạn tiến hành định vị giao hội nghịch hoặc định vị trạm máy, máy liên tục báo lỗi sai số cấu hình hoặc không chấp nhận kết quả dù bạn đã kiểm tra kỹ các mốc.

2. Hướng dẫn cách kiểm tra máy toàn đạc bị lệch trục tại công trường

Trước khi mang máy đến các trung tâm sửa máy toàn đạc chuyên nghiệp, bạn có thể tự kiểm tra 2 loại sai số cơ bản và phổ biến nhất. Bạn có thể thực hiện bằng phương pháp thủ công dưới đây.

2.1. Kiểm tra sai số trục ngắm (Sai số 2C)

Sai số 2C xảy ra khi trục ngắm của ống kính không vuông góc với trục quay nằm ngang của máy.

_ Bước 1:

Ngắm chuẩn xác vào một mục tiêu rõ ràng (ví dụ: đỉnh cột, góc tường) ở khoảng cách từ 50m – 100m ở vị trí Thuận kính (Bàn độ Trái). Ghi lại giá trị góc ngang H_L.

_ Bước 2:

Đảo ống kính 180 độ và quay máy 180 độ để ngắm lại chính xác mục tiêu đó ở vị trí Đảo kính (Bàn độ Phải). Ghi lại giá trị góc ngang H_R.

_ Bước 3:

Tính toán sai số theo công thức:

_ Đánh giá: Nếu giá trị Delta (sau khi chia đôi để ra chỉ tiêu C) vượt quá ngưỡng 20” đến 30” (tùy dòng máy), máy toàn đạc của bạn đã bị lệch trục ngắm nghiêm trọng.

2.2. Kiểm tra sai số trục đứng (Lệch bọt thủy dài)

• Bước 1: Đặt máy lên chân, cân bằng bọt thủy dài song song với 2 ốc cân máy.

• Bước 2: Quay máy một góc 180°.

• Đánh giá: Nếu bọt thủy dịch chuyển quá 1 division (1 vạch), trục đứng của máy đã bị lệch so với phương dây dọi.

3. Nguyên nhân khiến máy toàn đạc bị lệch trục

Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp các kỹ sư bảo quản thiết bị tốt hơn trong quá trình tác nghiệp:

_ Va đập hoặc rung chấn:

Máy bị đổ ngã, va quệt trong lúc vận chuyển bằng xe máy/ô tô trên đường gồ ghề mà không có thùng chống sốc đảm bảo.

_ Thay đổi nhiệt độ đột ngột:

Để máy ngoài nắng gắt quá lâu, sau đó đưa ngay vào phòng điều hòa khiến các bộ phận kim loại, thấu kính bị co giãn không đều.

_ Tần suất sử dụng cao:

Máy làm việc liên tục tại các công trình có nhiều máy đầm, máy đóng cọc gây rung chấn nền đất.

4. Giải pháp xử lý: Khi nào cần đưa đi sửa chữa và hiệu chuẩn?

Đối với các sai số nhỏ, một số dòng máy hiện đại (như Leica, Topcon, Sokkia…) cho phép hiệu chỉnh phần mềm thông qua tính năng Calibration tích hợp sẵn.

Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do lệch cơ học (cong trục, lỏng ốc hãm bên trong, lăng kính bị xê dịch), việc tự ý can thiệp phần mềm sẽ không giải quyết được triệt để. Hơn nữa, nó có thể làm máy sai số nặng hơn.

Lời khuyên từ chuyên gia: Khi kết quả kiểm tra vượt quá giới hạn cho phép, bạn cần đưa máy đến trung tâm bảo dưỡng có hệ thống Collimator (hệ thống ống kiểm nghiệm) chuyên dụng để các kỹ thuật viên căn chỉnh lại phần cơ và phần điện tử một cách đồng bộ.

Trung tâm sửa chữa & Hiệu chuẩn máy toàn đạc uy tín

Nếu máy toàn đạc của bạn đang có dấu hiệu lệch trục, hãy để Martino đồng hành cùng bạn. Chúng tôi sở hữu:

• Phòng hiệu chuẩn đạt chuẩn, trang bị hệ thống Collimator hiện đại.

• Đội ngũ kỹ thuật viên hơn 15 năm kinh nghiệm, chuyên trị các ca “bệnh nặng” của máy toàn đạc Leica, Topcon, South, Nikon…

• Cam kết cấp giấy chứng nhận kiểm nghiệm/hiệu chuẩn hợp chuẩn sau khi sửa chữa.

Bạn cần kiểm tra máy gấp để kịp tiến độ công trình?

Liên hệ ngay hotline  kỹ sư trưởng của chúng tôi tư vấn và chẩn đoán “bệnh” miễn phí!

CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ ĐO ĐẠC MARTINO

Địa chỉ : 08 Đỗ Thế Diên, Kp 41, Phường Long Bình Hồ Chí Minh

CALL/ ZALO : 0944 297 391     

ZALO/ CALL : 0944 276 879

FACEBOOK : https://www.facebook.com/thietbitracdia.xnk

YOUTUBE : https://bit.ly/3YoC7mQ

EMAIL : toandacmartino@gmail.com